"Ik wil iets anders, maar ik weet niet wat." "Ik zit vast, zonder dat ik begrijp waarom." Dit zijn zinnen die we regelmatig horen in coachingsgesprekken. Praktische vragen die vaak een diepere laag maskeren.
De logische niveaus van verandering
Het model van Robert Dilts onderscheidt zes niveaus van menselijke ervaring en verandering:
- Omgeving: waar werk je, met wie?
- Gedrag: wat doe je concreet?
- Vaardigheden: wat kun je?
- Overtuigingen: wat geloof je over jezelf en je werk?
- Identiteit: wie ben je in essentie?
- Zingeving: wat drijft je, waar doe je het voor?
De meeste loopbaanvragen beginnen op het niveau van omgeving of gedrag: "Ik wil een andere baan" of "Ik moet assertiever zijn." Maar duurzame verandering ontstaat vaak pas wanneer je de diepere niveaus verkent, overtuigingen, identiteit en zingeving.
De juiste vraag op het juiste niveau
Een effectieve coach herkent op welk niveau de werkelijke vraag zit. Dezelfde uitspraak, "Ik twijfel of ik hier op mijn plek zit", kan worden verkend op gedragsniveau (wat doe je concreet?), op overtuigingsniveau (wat geloof je over je eigen kunnen?) of op identiteitsniveau (wie wil je zijn in je werk?).
Elk niveau vraagt een andere benadering en leidt tot een ander inzicht.
Uit de praktijk
Een projectleider met acht jaar ervaring kampte met twijfel aan zichzelf, ondanks de creatieve vrijheid en het vertrouwen van haar leidinggevende. Haar onzekerheid bleek niet voort te komen uit een gebrek aan competentie, maar uit een dieper patroon van zelfonderdrukking dat terugging tot haar jeugd.
Door op identiteitsniveau te werken, wie wil ik zijn, wat wil ik bijdragen?, vond zij niet alleen meer rust, maar ook een nieuwe richting die aansloot bij haar drijfveren.
Het kompasgesprek
Bij AVOP bieden we het Kompasgesprek aan als startpunt: een verdiepend gesprek waarin we samen je drijfveren, talenten en richting verkennen. Geen standaardtest, maar een persoonlijke verkenning van wat je in beweging brengt.