Vanaf augustus 2026 is de EU AI Act volledig van toepassing op AI-systemen die worden gebruikt in werving, selectie en beoordeling van mensen. De wet classificeert die toepassingen als hoog risico. Dat klinkt technisch, maar de kern is eenvoudig: als AI meebeslist over mensen, moet een mens aantoonbaar kunnen ingrijpen.
Wat de wet vraagt
Voor HR-processen betekent hoog risico drie dingen:
1. Transparantie. Kandidaten en medewerkers moeten weten wanneer AI een rol speelt in een beslissing die hen raakt.
2. Bias-controle. Organisaties moeten kunnen aantonen dat hun systemen geen groepen structureel benadelen. Dat vraagt om gevalideerde instrumenten en periodieke controle.
3. Menselijk toezicht. Er moet een mens zijn die de uitkomst van het systeem begrijpt, kan wegen en kan overrulen. Geen formaliteit achteraf, maar een betekenisvolle rol in de beslissing.
De valkuil: toezicht als vinkje
De grootste valkuil die wij zien: menselijk toezicht organiseren als administratieve stap. Iemand die op akkoord klikt zonder de uitkomst werkelijk te kunnen beoordelen, is geen toezicht. De wet vraagt om een professional die het instrument kent, de context begrijpt en de uitkomst kan uitleggen aan de persoon om wie het gaat.
Waarom dit voor ons geen omslag is
Bij AVOP is dit altijd de standaard geweest. In onze assessments versterkt technologie het werk: gevalideerde tests, data en gestructureerde observatie. Maar de psycholoog blijft leidend. Elke rapportage wordt opgesteld, gewogen en toegelicht door een mens die de kandidaat werkelijk heeft gezien en gesproken. Niet omdat de wet het vraagt, maar omdat een beslissing over mensen om menselijk oordeel vraagt.
Voor organisaties die de afgelopen jaren op volautomatische screening en algoritmische selectie zijn gaan leunen, wordt augustus 2026 een omslag. Voor organisaties die het menselijk oordeel centraal hielden, is het een bevestiging.
Wat je nu kunt doen
Breng in kaart waar AI in je HR-processen al een rol speelt, ook het stille gebruik dat nooit op een agenda stond. Toets of er bij elke AI-ondersteunde beslissing een betekenisvolle menselijke rol is. En voer het gesprek in je team over waar de grens ligt: welk deel van beslissingen over mensen blijft mensenwerk?
Meer weten over hoe wij naar AI kijken? Lees over AI & organisatieontwikkeling, of bekijk hoe menselijk toezicht werkt in onze assessments.